TÜBİTAK 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm Çağrısı, sanayi kuruluşlarının yeşil dönüşüm kapsamında gerçekleştirecekleri Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinin desteklenmesini amaçlamaktadır. Dünya Bankası Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamında yürütülen programa KOBİ ve büyük ölçekli işletmeler başvurabilmektedir.
1832 programı klasik bir yatırım desteği değildir. Projenin yalnızca makine veya ekipman satın alımına değil, teknolojik geliştirme ve Ar-Ge faaliyetlerine dayanması gerekmektedir. Bunun yanında proje sonucunda sağlanacak çevresel kazanımın ölçülebilir şekilde ortaya konulması beklenmektedir.
2026-2 Çağrısı kapsamında projelerin başlangıç Teknoloji Hazırlık Seviyesinin (THS) en az 3 olması ve proje sonunda en az THS 7 seviyesine ulaşması gerekmektedir.
TÜBİTAK 1832 Başvurusu Öncesinde Projenin Çağrıya Uygunluğu Kontrol Edilmeli
Başvuru hazırlığına başlamadan önce projenin 1832 çağrısının kapsamına girip girmediği değerlendirilmelidir.
Projelerin aşağıdaki ana konu başlıklarından biriyle ilişkili olması beklenmektedir:
- İklim Değişikliği, Çevre ve Biyoçeşitlilik
- Temiz ve Döngüsel Ekonomi
- Temiz, Erişilebilir ve Güvenli Enerji Arzı
- Yeşil ve Sürdürülebilir Tarım
- Sürdürülebilir Akıllı Ulaşım
Ancak projenin bu alanlardan biriyle ilişkili olması tek başına yeterli değildir. Çalışmaların Ar-Ge niteliği taşıması, teknik belirsizlik içermesi ve mevcut duruma göre teknolojik bir gelişme sağlaması gerekmektedir.
Standart bir makinenin satın alınması, mevcut üretim hattının yalnızca kapasitesinin artırılması veya hazır bir teknolojinin doğrudan uygulanması gibi yatırım ağırlıklı projeler 1832 kapsamında yeterli Ar-Ge içeriğine sahip olmayacaktır.
1. Başvuru Yapacak Firmanın Uygunluğu Kontrol Edilmeli
Başvuru hazırlığı öncesinde firmanın çağrı şartlarını sağlayıp sağlamadığı kontrol edilmelidir.
2026-2 Çağrısı kapsamında başvuru sahibinin Türkiye’de yerleşik bir sermaye şirketi olması, gerekli finansal yeterliliğe sahip bulunması ve proje konusunda uygun teknik insan kaynağını bulundurması gerekmektedir. Proje konusu ile ilgili en az lisans derecesine sahip bir proje personelinin kuruluş bünyesinde bulunması beklenmektedir. Bu nedenle firma uygunluğu, proje metni tamamlanmadan, başvuru sürecinin başlangıcında değerlendirilmelidir.
2. Teknoloji Hazırlık Seviyesi Doğru Belirlenmeli
TÜBİTAK 1832 başvurusunda projenin başlangıç ve hedef Teknoloji Hazırlık Seviyelerinin (THS) doğru belirlenmesi önemlidir.
2026-2 Çağrısında başlangıç THS seviyesinin en az 3 olması gerekmekte ve proje sonunda ise en az THS 7 seviyesine ulaşılması, ölçek büyütme faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi beklenmektedir. Başvuruda mevcut teknoloji seviyesinin hangi çalışmalarla doğrulandığı, proje kapsamında hangi geliştirmelerin yapılacağı ve hedeflenen THS seviyesine nasıl ulaşılacağı açık şekilde ortaya konulmalıdır.
3. Yeşil Dönüşüm Hedefleri Sayısal Olarak Belirlenmeli
TÜBİTAK 1832 projelerinin temel unsurlarından biri Yeşil Dönüşüm Göstergeleridir (YDG)‘dir.
Projede aşağıdaki göstergelerden en az birinin hedeflenmesi gerekmektedir:
- Üretim birimi başına elektrik tüketiminin en az %10 azaltılması
- Üretim birimi başına su tüketiminin en az %10 azaltılması
- Geri dönüştürülemeyen atık miktarının en az %10 azaltılması
- Ölçülebilir çevresel fayda sağlayan yenilikçi yeşil teknoloji geliştirilmesi
Başvuruda yalnızca “enerji tüketimi azaltılacaktır” gibi genel hedefler verilmemelidir. Mevcut değer, hedef değer, ölçüm birimi ve doğrulama yöntemi açık şekilde tanımlanmalıdır.
Örneğin üretimde enerji verimliliği hedefleniyorsa toplam enerji tüketimi yerine kWh/ürün, kWh/kg veya kWh/ton gibi üretim miktarıyla ilişkilendirilmiş göstergelerin kullanılması daha doğru olacaktır.
4. Yeşil Dönüşüm Göstergeleri Proje Faaliyetleriyle İlişkilendirilmeli
Belirlenen YDG’nin proje kapsamında yapılacak teknik çalışmalar sonucunda nasıl iyileşeceği açıklanmalıdır. Örneğin enerji tüketiminde %15 azalma hedefleniyorsa bu azalmanın hangi tasarım değişikliği, proses geliştirmesi veya teknolojik çözüm sonucunda oluşacağı ve proje sonunda nasıl ölçüleceği belirtilmelidir. YDG’nin proje faaliyetleriyle ilişkilendirilememesi, başvurunun değerlendirme sürecini doğrudan olumsuz etkileyebilecek hususlardan biridir.
5. Projenin Ar-Ge İçeriği Açık Şekilde Ortaya Konulmalı
TÜBİTAK 1832 başvurusunda projenin bir yatırım projesinden ayrışması gerekmektedir.
Proje metninde temel olarak şu konular açıklanmalıdır:
- Mevcut teknik problem nedir?
- Mevcut çözümler neden yeterli değildir?
- Projede hangi Ar-Ge faaliyetleri gerçekleştirilecektir?
- Hangi teknik belirsizlikler çözülecektir?
- Proje sonucunda hangi teknolojik gelişme sağlanacaktır?
Makine ve ekipman alımları proje kapsamında yer alabilir. Ancak bunların doğrudan yatırım amacıyla değil, proje kapsamında yürütülecek Ar-Ge ve doğrulama faaliyetlerinin bir parçası olarak gerekçelendirilmesi gerekir.
6. Proje Bütçesi Teknik Faaliyetlerle Uyumlu Hazırlanmalı
TÜBİTAK 1832 kapsamında personel, danışmanlık, hizmet alımı, alet-teçhizat, yazılım, malzeme ve sarf gibi çeşitli giderler destek kapsamına alınabilmektedir. 2026-2 Çağrısında proje bütçesi üst limitleri;
mikro ve küçük KOBİ’ler için 15 milyon TL, orta ölçekli KOBİ’ler için 24 milyon TL, büyük ölçekli kuruluşlar için 51,5 milyon TL’dir.
Bütçedeki her giderin proje faaliyetleriyle ilişkilendirilmesi gerekir. Proje ihtiyacının üzerinde planlanan veya Ar-Ge faaliyetiyle bağlantısı yeterince açıklanamayan giderler değerlendirme sırasında kapsam dışına çıkarılabilir.
7. Banka Referans Mektubu Önceden Planlanmalı
1832 programında finansal hazırlık da teknik proje hazırlığı kadar önemlidir. Başvuru sırasında firmanın öz kaynak katkısı dışında kalan geri ödemeli destek tutarı için Banka Referans Mektubu sunulması gerekmektedir. Bu nedenle proje bütçesi oluşturulurken firmanın finansal kapasitesi ve bankadan sağlayabileceği referans mektubu tutarı da dikkate alınmalıdır. Banka referans mektubunun başvurunun son günlerine bırakılması önemli bir risk oluşturabilmektedir.
8. Ekonomik Fizibilite Gerekliliği Kontrol Edilmeli
2026-2 Çağrısında proje bütçesi 25 milyon TL’nin üzerinde olan projelerde Ekonomik Fizibilite Raporu sunulması zorunludur. Raporda projenin ekonomik etkisinin; hedef pazar, maliyet avantajı, satış potansiyeli, ihracat imkânı, ithalatın azaltılması ve yatırımın geri dönüşü gibi göstergeler üzerinden değerlendirilmesi gerekmektedir. Özellikle büyük ölçekli projelerde teknik proje ile ekonomik fizibilite arasında tutarlılık bulunması önemlidir.
9. Çevresel ve Sosyal Risk Belgeleri Hazırlanmalı
1832 programı Dünya Bankası finansmanı kapsamında yürütüldüğü için başvurularda çevresel ve sosyal risk yönetimine ilişkin ek yükümlülükler bulunmaktadır. Başvuru kapsamında Çevresel ve Sosyal Risk Yönetimi Beyan Formu hazırlanması gerekmektedir. Projenin niteliğine göre çevresel izinler, ÇED durumu, atık yönetimi, emisyonlar ve iş sağlığı ve güvenliği gibi konulara ilişkin ek belgeler de talep edilebilmektedir. Bu nedenle ilgili belgelerin proje başvurusunun son aşamasına bırakılmaması gerekmektedir.
10. Ticarileşme Potansiyeli Somut Verilerle Açıklanmalı
TÜBİTAK değerlendirmesinde teknik Ar-Ge içeriğinin yanında proje çıktısının ekonomik yarara dönüşme potansiyeli de dikkate alınmaktadır. Bu nedenle başvuruda hedef pazar, müşteri grupları, beklenen satış miktarı, maliyet avantajı, ihracat potansiyeli veya ithal ürünlerin ikame edilmesi gibi unsurlar mümkün olduğunca sayısal verilerle açıklanması gerekmektedir.
Genel ve ölçülemeyen ticarileşme ifadeleri yerine, proje sonucunda firmanın elde edeceği ekonomik kazanımın somutlaştırılması gerekir.
TÜBİTAK 1832 Başvurusu İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?
Başvuruda temel olarak aşağıdaki belgeler hazırlanmaktadır:
- PRODİS üzerinden oluşturulan proje önerisi
- Banka Referans Mektubu
- Çevresel ve Sosyal Risk Yönetimi Beyan Formu
- Ortaklık yapısını gösteren belgeler
- Gerekli olması halinde Ekonomik Fizibilite Raporu
- Çağrı kapsamında istenen diğer destekleyici belgeler
Belgelerin içeriği firmanın ve projenin durumuna göre değişebileceğinden güncel çağrı dokümanları üzerinden ayrıca kontrol edilmelidir.
TÜBİTAK 1832 Başvurusunda Sık Yapılan Hatalar
Başvurularda özellikle aşağıdaki hatalardan kaçınılmalıdır:
- Projenin ağırlıklı olarak makine yatırımı şeklinde kurgulanması
- Ar-Ge ve yenilik yönünün yeterince açıklanmaması
- Yeşil dönüşüm hedeflerinin ölçülebilir olmaması
- YDG ile proje faaliyetleri arasında bağlantı kurulmaması
- Başlangıç ve hedef THS seviyelerinin gerçekçi belirlenmemesi
- Proje bütçesinin teknik faaliyetlerle uyumlu hazırlanmaması
- Banka Referans Mektubunun son aşamaya bırakılması
- Ticarileşme potansiyelinin yalnızca genel ifadelerle açıklanması
Başvuru öncesinde teknik içerik, yeşil dönüşüm hedefleri, bütçe ve finansal yeterliliğin birlikte değerlendirilmesi bu risklerin azaltılmasını sağlayacaktır.
TÜBİTAK 1832 2026-2 Son Başvuru Tarihi
TÜBİTAK 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm 2026-2 Çağrısı 3 Ağustos 2026 tarihinde açılmıştır. Kuruluş bazlı ön kayıt için son tarih 24 Eylül 2026, proje başvurularının PRODİS üzerinden gönderilmesi için son tarih ise 28 Eylül 2026 olarak belirlenmiştir.
TÜBİTAK 1832 Başvuru Danışmanlığı
TÜBİTAK 1832 başvurularında Ar-Ge kurgusu, yeşil dönüşüm göstergeleri, teknik faaliyetler, proje bütçesi, finansal yeterlilik ve ticarileşme planının birbiriyle uyumlu şekilde hazırlanması gerekmektedir. Başvuru öncesinde yapılacak proje uygunluk analizi ile projenin çağrı şartlarına uygunluğu değerlendirilebilir, teknik ve idari eksiklikler önceden tespit edilebilir ve başvuru süreci daha sistematik şekilde yürütülebilmektedir.
Refero Danışmanlık olarak öncelikle projenizin çağrı kapsamına uygunluğunu ve desteklenme potansiyelini değerlendiriyor, uygun bulunan projelerde başvuru hazırlık sürecini başlatıyoruz. Projenin teknik kurgusundan bütçe ve başvuru dokümanlarının hazırlanmasına kadar tüm süreci firmanızın ilgili ekipleriyle yakın koordinasyon içerisinde yürütüyoruz. 2025-2 çağrısında hazırlığını yürüttüğümüz tüm TÜBİTAK 1832 projelerinin desteklenmeye hak kazanması, program özelinde edindiğimiz deneyimin somut bir göstergesidir.
